- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.24.1-23.24.13
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-24
원로원의 요청에 따라 독재관이 보충 집정관 선출을 위한 선거를 치르고 포스투미우스와 그라쿠스가 집정관으로 선출된다. 그러나 곧이어 차기 집정관 포스투미우스와 그의 군대가 갈리아의 숲에서 보이인들의 함정에 빠져 전멸했다는 참담한 소식이 전해진다.
postero die consultus a M. Pomponio praetore senatus decrevit dictatori scribendum,1 uti, si e re publica censeret esse, ad consules subrogandos veniret cum magistro equitum et praetore M. Marcello, ut ex iis praesentibus noscere patres possent, quo statu res publica esset, consiliaque ex rebus caperent. qui acciti erant, omnes venerunt relictis legatis, qui legionibus praeessent.
이튿날, 법무관 마르쿠스 폼포니우스의 자문을 받은 원로원은, 만일 그것이 국가에 이익이 된다고 판단한다면, 보충 집정관들을 선출하기 위해 기병장관 및 법무관 마르쿠스 마르켈루스와 함께 와야 한다는 서한을 독재관에게 보내기로 결의했다. 이는 그들이 참석함으로써 원로원 의원들이 국가가 어떤 상태에 있는지 파악하고, 사태에 따라 대책을 세울 수 있도록 하기 위함이었다. 소환된 이들은 모두 군단들을 지휘할 부관들을 남겨두고 길을 떠나 도착했다.
dictator de se pauca ac modice locutus in magistrum equitum Ti. Sempronium Gracchum magnam partem gloriae vertit, comitiaque edixit, quibus L. Postumius tertium absens, qui tum Galliam provinciam obtinebat, et Ti. Sempronius Gracchus, qui tum magister equitum et aedilis curulis erat, consules creantur.
독재관은 자신에 대해서는 겸손하게 조금만 말하고, 영광의 대부분을 기병장관 티베리우스 셈프로니우스 그라쿠스에게 돌렸으며, 선거를 공고했다. 이 선거에서 당시 갈리아 속주를 통치하고 있었으며 부재중이던 루키우스 포스투미우스가 세 번째로, 그리고 당시 기병장관이자 쿠룰리스 에딜리스였던 티베리우스 셈프로니우스 그라쿠스가 집정관으로 선출되었다.
praetores inde creati M. Valerius Laevinus iterum, Ap. Claudius Pulcher, Q. Fulvius Flaccus, Q. Mucius Scaevola.
이어서 법무관들이 선출되었으니, 마르쿠스 발레리우스 라이비누스(두 번째), 아피우스 클라우디우스 풀케르, 퀸투스 풀비우스 플라쿠스, 퀸투스 무키우스 스카이볼라였다.
dictator creatis magistratibus Teanum in hiberna ad exercitum redit relicto magistro equitum Romae, qui, cum post paucos dies magistratum initurus esset, de exercitibus scribendis conparandisque in annum patres consuleret.
관직 선출이 끝나자 독재관은 기병장관을 로마에 남겨둔 채 테아눔의 겨울 수용소에 있는 군대로 돌아갔다. 기병장관은 며칠 후 관직에 취임할 예정이었으므로, 다가오는 해의 군대 소집과 편성 및 준비에 관해 원로원 의원들에게 자문하기 위함이었다.
cum eae res maxime agerentur nova clades nuntiata, aliam super aliam cumulante in eum annum fortuna, L. Postumium consulem designatum in Gallia ipsum atque exercitum deletos.2
이러한 일들이 한창 진행되고 있을 때, 이 해에 운명이 겹겹이 불운을 더하는 가운데, 갈리아에서 차기 집정관 루키우스 포스투미우스 자신과 그의 군대가 전멸했다는 새로운 참사 소식이 전해졌다.
silva erat vasta — Litanam Galli vocabant —, qua exercitum traducturus erat. eius silvae dextra laevaque circa viam Galli arbores ita inciderunt, ut inmotae starent, momento levi inpulsae occiderent.
광활한 숲이 있었는데—갈리아인들은 이를 리타나라고 불렀다—그는 그곳으로 군대를 이끌고 지나갈 예정이었다. 그 숲의 길가 좌우에 있는 나무들에 갈리아인들은 흠집을 내어, 건드리지 않을 때는 서 있지만 가벼운 힘만 가해도 쓰러지도록 해 두었다.
legiones duas Romanas habebat Postumius sociumque3 ab supero mari tantum conscripserat, ut viginti quinque milia armatorum in agros hostium induxerit.
포스투미우스는 두 개의 로마 군단을 보유하고 있었으며, 상해 연안에서 동맹군을 대거 징집하여 총 2만 5천 명의 무장 병력을 적의 영토로 진입시켰다.
Galli oram extremae silvae cum circumsedissent, ubi intravit agmen saltum, tum extremas arborum succisarum impellunt. quae alia in aliam instabilem per se ac male haerentem incidentes4 ancipiti strage arma viros equos obruerunt, ut vix decem homines effugerent.
갈리아인들이 숲 가장자리를 둘러싸고 매복해 있다가, 행렬이 골짜기 길로 들어서자마자 베어둔 나무들 중 가장 바깥쪽의 것들을 밀어냈다. 이 나무들이 그 자체로 불안정하고 겨우 지탱해 서 있던 다른 나무들 위로 잇따라 쓰러지면서, 사방에서 덮쳐오는 붕괴로 무기와 군사, 말을 압사시켰기에 겨우 열 명 남짓의 사람들만이 도망칠 수 있었다.
nam cum exanimati plerique essent arborum truncis fragmentisque ramorum, ceteram multitudinem inopinato malo trepidam Galli saltum omnem armati circumsedentes interfecerunt, paucis e tanto numero captis, qui pontem fluminis petentes, obsesso ante ab hostibus ponte, interclusi sunt.
왜냐하면 대부분의 사람들은 나무 둥치와 부러진 가지들에 깔려 숨졌고, 뜻밖의 참변에 당황해하던 나머지 군중은 무장한 채 골짜기 전체를 포위하고 있던 갈리아인들에게 살해당했기 때문이다. 그 많은 수 중에서 포로로 잡힌 이는 극소수였는데, 이들은 강가의 다리를 찾아갔으나 이미 적들이 다리를 선점하고 가로막아 차단당한 이들이였다.
ibi Postumius omni vi, ne caperetur, dimicans occubuit. spolia corporis caputque praecisum ducis Boi ovantes templo, quod sanctissimum est apud eos, intulere.
그곳에서 포스투미우스는 붙잡히지 않으려고 온 힘을 다해 싸우다 전사했다. 보이인들은 환호하며 그의 시신에서 거둔 전리품과 잘라낸 장군의 머리를 그들에게 가장 신성한 신전으로 들여갔다.
purgato inde capite, ut mos iis est, calvam auro caelavere, idque sacrum vas iis erat, quo sollemnibus libarent, poculumque idem sacerdotibus ac templi antistitibus.
그 후 그들의 풍습에 따라 머리를 깨끗이 정리한 뒤 두개골에 금을 새겨 장식했으며, 그것은 그들이 제례 때 헌주를 올리는 신성한 그릇이 되었고, 제사장들과 신전 지킴이들에게도 똑같이 잔으로 사용되었다.
praeda quoque haud minor Gallis quam victoria fuit; nam etsi magna pars animalium strage silvae oppressa erat, tamen ceterae res, quia nihil dissipatum fuga est, stratae per omnem iacentis agminis ordinem inventae sunt.
전리품 또한 갈리아인들에게 승리 못지않게 컸다. 동물의 대부분은 숲의 붕괴에 깔려 짓눌렸으나, 패주하면서 흩어진 물건이 전혀 없었기에, 다른 모든 물품들은 쓰러진 행렬의 전 노선에 펼쳐진 채 발견되었기 때문이다.
- 23.24.1dictatori scribendum
비인칭적 동형용사 구문 scribendum [esse]에서 dictatori는 행위자 여격(“독재관이 써야 한다”)이 아니라, 동사 scribere의 간접 목적어 여격(“독재관에게 편지를 보내야 한다”)이다. 실제 행위의 주체(원로원)는 문맥상 자명하므로 생략되었다.
- 23.24.6L. Postumium consulem designatum in Gallia ipsum atque exercitum deletos
동사 nuntiata [est]의 주어인 nova clades(새로운 참사)의 구체적인 내용을 설명하는 대격 부정사 구문(esse가 생략됨)이다. 단수 명사인 Postumium과 exercitum이 atque로 연결되어 복수 주어를 이루기 때문에, 서술 분사인 deletos는 남성 복수 대격 형태를 취하고 있다.
- 23.24.8sociumque
접속사 -que가 붙은 socium은 단수 대격 형태가 아니라, 고전기에 종종 나타나는 속격 복수형 sociorum의 축약형(고풍스런 형태)이다. 앞서 나온 legiones duas와 병렬을 이루며, conscripserat(징집했다)의 목적어인 tantum [numerum]을 수식하는 속격으로 기능한다.
- 23.24.9quae alia in aliam instabilem per se ac male haerentem incidentes
quae는 관계대명사의 연결 용법(접속적 관계대명사)으로, 앞 문장의 arbores(나무들)를 가리키는 여성 복수 주격이다. 분사 incidentes(쓰러지는)의 주어이며, alia in aliam(서로서로, 이 나무가 저 나무 위로)이라는 상호 표현과 결합되어 있다. instabilem 이하의 형용사 및 분사구는 aliam을 수식한다.
