- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:1.45.1-1.45.7
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-05
세르위우스 왕은 외교적 지략을 통해 라티움인들과 공동으로 로마에 디아나 신전을 건립하여 패권을 확립한다. 한 사빈인이 신탁에 따라 기적의 암소를 바쳐 패권을 빼앗으려 하지만, 로마의 사제가 기지를 발휘하여 이를 저지한다.
aucta civitate magnitudine urbis, formatis omnibus domi et ad belli et ad pacis usus, ne semper armis opes adquirerentur, consilio augere imperium conatus est, simul et aliquod addere urbi decus.
도시의 규모로 인해 국가가 증대되고, 국내의 모든 제도가 전쟁과 평화의 양면적 용도에 맞게 정비되자, 그는 항상 무력으로만 부를 획득하지 않기 위해 지략으로 제국을 확장하고, 이와 동시에 도시에 얼마간의 영예를 더하고자 시도했다.
iam tum erat inclitum Dianae Ephesiae fanum; id communiter a civitatibus Asiae factum fama ferebat. eum consensum deosque consociatos laudare1 mire Servius inter proceres Latinorum, cum quibus publice privatimque hospitia amicitiasque de industria iunxerat. saepe iterando eadem perpulit tandem, ut Romae fanum Dianae populi Latini cum populo Romano facerent. ea erat confessio caput rerum Romam esse,2 de quo totiens armis certatum fuerat. id quamquam omissum iam ex omnium cura Latinorum ob rem totiens infeliciter temptatam armis videbatur, uni se ex Sabinis fors dare visa est3 privato consilio imperii recuperandi.
그 당시 이미 에페소스의 디아나 신전은 널리 알려져 있었는데, 그것이 아시아의 도시들에 의해 공동으로 건립되었다고 소문이 전하고 있었다. 세르위우스는 공적으로나 사적으로나 의도적으로 환대와 우정의 관계를 맺어 둔 라티움인들의 유력자들 사이에서 그러한 협력과 공동으로 모셔진 신들을 크게 찬양했다. 그는 같은 이야기를 자꾸 되풀이함으로써 마침내 라티움인들이 로마인들과 공동으로 로마에 디아나 신전을 건설하도록 설득했다. 이것은 로마가 만물의 패권이라는 승인이었으며, 그 패권을 두고 지금까지 그렇게 자주 무력으로 다투었던 것이다. 비록 이 일은 무력에 의한 시도가 매번 불행하게 실패했기 때문에 이미 모든 라티움인의 관심사에서 사라진 것처럼 보였으나, 사빈인 중 한 사람에게 제국을 되찾기 위한 개인적인 계획을 통해 기회가 스스로를 제공하는 것처럼 보였다.
bos in Sabinis nata cuidam patri familiae dicitur miranda magnitudine ac specie; fixa per multas aetates cornua in vestibulo templi Dianae monumentum ei fuere miraculo.
사빈인들 중 어떤 가장에게 놀라운 크기와 모습을 지닌 암소가 태어났다고 전해진다. 여러 세대 동안 디아나 신전의 현관에 걸려 있던 그 뿔은 그 기적의 기념비가 되었다.
habita, ut erat, res prodigii loco est; et cecinere vates, cuius civitatis eam civis Dianae immolasset,4 ibi fore imperium; idque carmen pervenerat ad antistitem fani Dianae.
이 사건은 실제로 그러했듯이 전조로 받아들여졌다. 그리고 예언자들은 어느 도시의 시민이든 그것을 디아나에게 바친다면, 그곳에 제국이 있을 것이라고 예언했다. 그리고 그 신탁은 디아나 신전의 사제에게도 전해져 있었다.
Sabinusque, ut prima apta dies sacrificio visa est, bovem Romam actam deducit ad fanum Dianae et ante aram statuit. ibi antistes Romanus, cum eum magnitudo victumae celebrata fama movisset, memor responsi Sabinum ita adloquitur: “quidnam tu, hospes, paras?” inquit “inceste sacrificium Dianae facere? quin tu ante vivo perfunderis flumine?5 infima valle praefluit Tiberis.” religione tactus hospes, qui omnia, ut prodigio responderet eventus, cuperet rite facta, extemplo descendit ad Tiberim. interea Romanus immolat Dianae bovem. id mire gratum regi atque civitati fuit.
그 사빈인은 제사에 알맞은 첫날이 다가온 것으로 보이자마자, 로마로 이끌고 온 암소를 디아나 신전으로 데려가 제단 앞에 세웠다. 그때 로마인 사제는 소문으로 전해 들은 희생물의 크기에 충격을 받고, 신탁을 기억하며 사빈인에게 이와 같이 말했다. "이방의 손님이여, 도대체 무엇을 하려는 것인가?" 그가 말했다. "부정한 몸으로 디아나에게 제사를 올리려는가? 어찌하여 먼저 흐르는 강물로 몸을 씻지 않는가? 저 아래 골짜기로 테베레강이 흐르고 있다네." 종교적 경외감에 휩싸인 손님은, 전조에 결과가 부합하도록 모든 일이 법식대로 행해지기를 갈망했기 때문에, 즉시 테베레강으로 내려갔다. 그 사이에 로마인은 암소를 디아나에게 바쳤다. 이 일은 왕과 국가에 말할 수 없이 기쁜 일이었다.
- 1.45.2laudare
역사적 부정사(historical infinitive)로, 주어 'Servius'와 함께 미완료 과거 'laudabat'과 같은 의미를 나타낸다.
- 1.45.2caput rerum Romam esse
명사 'confessio'와 동격을 이루는 대격과 부정사 구문. 'Romam'이 주어 대격이고 'caput'이 술어이다.
- 1.45.3se ... fors dare visa est
'visa est'를 사용한 인칭 구문으로, 'fors'(운, 주격)가 주어이다. 'se dare'는 '스스로를 제공하다', '기회를 주다'라는 뜻이다.
- 1.45.5cuius civitatis eam civis Dianae immolasset
간접 의문절. 'immolasset'('immolavisset'의 축약형)은 직접화법에서의 미래완료 직설법 'immolaverit'이 역사적 시제의 주절 동사 'cecinere'에 종속되어 접속법 과거완료로 바뀐 것이다.
- 1.45.6quin tu ante vivo perfunderis flumine
'quin'과 직설법 2인칭('perfunderis'는 'perfundere'의 수동/중동태 2인칭 단수 현재)의 결합으로, 강한 권유나 촉구('~하는 것이 어떠한가?')를 나타낸다.
